Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: oprac. ŁS
13 VII 1864

Z całą otwartością i szczerością silnego przekonania wypowiedzieliśmy w ostatnim naszym, o sprawach Królestwa Polskiego, artykule, warunki, pod jakiemi powrót obywateli na wieś i pobyt ich tamże, a zatem i udział w zamierzonem przez ukazy 2go marca przeobrażeniu społecznem, jedynie jest możliwym. Wyznajemy, że udział ów leży nam bardzo na sercu, ale twierdzimy oraz, że i dla władzy jest on niezbędnym. Trwamy bowiem przy zdaniu dawno przez nas wyrzeczonem, że prawodawstwo ukazowe w duchu zemsty wykonanem być nie może. Mogłoby ono być nałożonem, przeprowadzonem nigdy nie będzie. Władza jeżeli jest rzeczywiście władzą, a nie chce być gwałtem, musi w takich zmianach, jakie ukazami zamierzono, opierać się na krajowych żywiołach i moralnych przewagach. Bądź co bądź, powaga dawnych dziedziców jest dla niej, jeżeli nie już koniecznością, to niesłychanem ułatwieniem. Starać się zatem powinna o powrót obywateli do kraju i możność pobytu ich na wsi. Dosyć rekryminacyj, to tylko polemika; ale polityka każe rządowi zapewnić bezpieczeństwo właścicieli po wsiach, wymaga ukrócenia nadużyć i samowoli organów rządowych, a to nie przez czcze wyrazy i próżne obietnice, nie przez instrukcye dwuznaczne, ale przez rzeczywiste kroki zmieniające dotychczasową anarchię na panowanie prawa i legalności. Systemat obecny musi być zmieniony; inaczej bezpieczeństwo nie wróci, pobyt na wsi właściciela i jego udział nie będzie możebny, a ukazy zamiast wprowadzić nowy porządek społeczny, utrzymywać będą nieustający nieład. Z drugiej strony uspokojenie kraju za wpływem opinii publicznej, również jest koniecznym warunkiem. Uspokojenie to nastąpić winno przez wyraźne i śmiałe oświadczenie obywateli w tym duchu, a to nie za pomocą adresów. Adresy jakiekolwiek by były nie doprowadzą do tego rezultatu.

Zobacz także

19 VII 1864

Paryż 14. lipca. Dziś wszystkie pisma, każde ze swojego stanowiska, oceniają trudne położenie monarchy w Belgii, który przez swoją roztropność…

18 VII 1864

- Fabryka Żyrardowska. - Niejednokrotnie mówiąc o naszych fabrykach, stawialiśmy za przykład zakład wyrobów płóciennych w Żyrardowie. Zaciągnąwszy obecnie na…

17 VII 1864

Dziennik Warszawski z 12go b. m. zamieścił list korespondenta swego z Krakowa, który pośród długich elukubracyj o Zachodzie i Północy,…