Wybitny działacz czy piąta kolumna? Z Cytadeli wychodzi Karol Majewski

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
3 V 1863

To jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci Powstania Styczniowego. Czerwoni grozili mu śmiercią, część późniejszych badaczy widziała w nim carską „piątą kolumnę”, nazywano go też karierowiczem. Z więzienia wyszedł po dziesięciomiesięcznej odsiadce.

 

Wcześniej Majewski należał do konspiracji – początkowo jako członek organizacji studenckiej, był też emisariuszem rewolucjonisty i generała Ludwika Mierosławskiego. „Od początku nie był szczery wobec Mierosławskiego” – uważa prof. Stefan Kieniewicz. Po pierwszej odsiadce w areszcie, nie zrywając związku z Czerwonymi, wszedł w bliskie kontakty z Białymi. „Dał się więc poznać kołom umiarkowanym jako działacz umiejący skutecznie paraliżować skłonności powstańcze »czerwonych«” – pisze Kieniewicz. W kolejnym roku Majewskiemu pojawił się w składzie Komitetu Centralnego Narodowego i doprowadził do przewrotu we władzach stronnictwa Czerwonych. Niedługo później znów został aresztowany. W Cytadeli przesiedział dziesięć miesięcy. „Nie stracił kontaktu ze światem, cały czas miał widzenie z krewnymi i najświeższe wiadomości, np. był uprzedzony o dacie wybuchu [powstania]”. Siedzący wraz z nim inny konspirator Bronisław Szwarce pisał złośliwie: „Pan Karol sczerwieniał do niepoznania – i nie dziw: ogień był tak wspomniały, że można było przy nim niejedną karierowiczowską pieczeń upiec”. Nie jest pewne, dlaczego został zwolniony. „Wysuwano później domysły, że Majewskiego władze carskie umyślnie puściły z więzienia, aby wprowadzi go do Rządu Narodowego, oczywiście na zgubę powstania. Oskarżenie nie trzyma się na nogach” – pisze Kieniewicz. W czerwcu Majewski dokonał przewrotu i stanął na czele Rządu Narodowego. Ustąpił we wrześniu pod naciskiem Czerwonych, którzy grozili mu nawet śmiercią z rąk sztyletników. Niewiele później znów trafił do Cytadeli. Namiestnik Fiodor Berg okazał mu łaskę, motywując ją tym, że były rebeliant „przyczynił się do odkrycia i zatrzymania licznych członków organizacji rewolucyjnej”. Trafił na zesłanie. Do Polski wrócił w 1880 roku.

Zobacz także

19 IV 1864

Po kolejnych przegranych przez oddziały powstańcze bitwach rosyjska pętla zaciskała się coraz mocniej wokół dowódcy II korpusu krakowskiego. Gen. Hauke…

18 IV 1864

Atak wojsk pruskich rozpoczął się o 2 w nocy. Dwie godziny później Prusacy rozpoczęli bombardowanie duńskich umocnionych pozycji. O 10…

17 IV 1864

„Czy organizację na Litwie rozwiązać, czy podtrzymać nadal takową?” - dramatycznie pytał „Rawicz” znany tylko pod pseudonimem członek litewskich władz…