Więzienie za organizacje Legionu Słowackiego. Wacław Zrust skazany

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
2 IV 1864

Dwa i pół roku więzienia. Na tyle skazał krakowski sąd Wacława Zrusta. Później karę złagodzono do jednego roku. Słowackiego studenta uznano winnym próby stworzenia legionu, który miał wesprzeć powstanie. W chwili wybuchu zrywu w Królestwie Zrust, syn aptekarza, miał 21 lat. Studiował w Pradze na uczelni technicznej. Do walki dołączył zapewne wiosną 1863 r. wziął udział w ośmiu bitwach. Latem wrócił do Czech z zamiarem zaciągnięcia zaciągnięcia ochotników i stworzenia z nich legionu. Jego ośrodkiem miała być Wólka Justowska k. Krakowa (obecnie leżąca w granicach miasta). Otrzymał nawet listy uwierzytelniające od jednego z polskich dowódców. Według źródeł czeskich i słowackich pochodziły one od pułkownika Władysława Cichorskiego pseudonim „Zameczek”. Zrust stworzył już nawet przysięgę i regulamin przyszłego oddziału, a także posiadał sztandar. Na początku lipca rozpoczął w Pradze agitację. Nie trwała ona długo. W połowie miesiąca podczas wycieczki poznał niejakiego Karla Sabinę. Ten szybko zdobył jego zaufanie. Zrust pochwalił mu się listami polecającymi i poinformował o planach. Okazało się, że Sabina to konfident. Poinformował policję, że „Zrust u niego przebywa i że ma wykonany sztandar dla legionu ochotniczego, na którym córka Sabiny, Eufrosina (…) wyhaftowała niebieską wstążkę z napisem: ‘L.P. 1863’. W ręce policji trafił także tekst statutu powstającego legionu” – czytamy na czeskim portalu kppardubicka.cz. Policja nie spieszyła się z zatrzymaniem. 26 lipca Zrust wyjechał do Krakowa. Przez jednego z zrekrutowanych ochotników wysłał list do Sabiny, informujący o wyjeździe do Polski. Konfident tego samego dnia przekazał list policji. 1 sierpnia Zrust został aresztowany. Zatrzymany został także zarządca majątku Wólka Justowska. Praska policja przekazała wszystkie zgromadzone dokumenty i dowody, wyjąwszy sztandar. Obawiała się, że przekazanie go może doprowadzić do ujawnienia źródła informacji. Zrust wyszedł po roku. Zmarł około rok 1870.

Zobacz także

19 IV 1864

Po kolejnych przegranych przez oddziały powstańcze bitwach rosyjska pętla zaciskała się coraz mocniej wokół dowódcy II korpusu krakowskiego. Gen. Hauke…

18 IV 1864

Atak wojsk pruskich rozpoczął się o 2 w nocy. Dwie godziny później Prusacy rozpoczęli bombardowanie duńskich umocnionych pozycji. O 10…

17 IV 1864

„Czy organizację na Litwie rozwiązać, czy podtrzymać nadal takową?” - dramatycznie pytał „Rawicz” znany tylko pod pseudonimem członek litewskich władz…