Wielka draka o śledzia. Rozporządzenie o „zniewoleniu ludności”

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
27 II 1863

W tych dniach w Warszawie mała iskra mogła rozpalić wielki ogień. 27 lutego stał się nią –według rosyjskiego dziennikarza i kronikarza powstania Nikołaja Berga – śledź przy jednym z żydowskich straganów. „Kozak wziął ze straganu śledzia i nie zapłaciwszy zań, zaraz go spożył. Na upominanie się żydówki straganiarki o zapłatę, powiedział, że pieniędzy w tej chwili niema, lecz potem zapłaci. Na krzyk żydówki zbiegła się cała chmara żydowstwa i zaczęła szarpać kozaka. Ten, widząc, że sprawa zaczyna przybierać dlań groźny obrót, wydobył z olstry pistolet i wystrzelił”. Strzał miał wywołać jeszcze większy chaos. Gawiedź rozbiegła się po okolicy, krzycząc: „Gwałt! rozbój”, a dowódca pobliskiego posterunku, przekonany, że doszło do rozruchów, cały swój oddział wystawił na pl. Zamkowy. „Na widok ten ruszyły i sąsiednie posterunki. Cały plac zapełnił się wojskiem, które tak stało do godziny 8. wieczorem, nie wiedząc o powodach alarmu”. Przez całą noc po mieście krążyły wzmocnione patrole. Sprawa doszła do wielkiego księcia Konstantego, który kolejnego dnia wezwał dowódców na naradę „nad zachowaniem się wojska w razie powstać mogących alarmów wskutek strzału it.p. zajść oraz nad środkami, któreby zniewoliły miejscową ludność do zachowania spokoju i oględności”. Zarządzenie było surowe – tekst się nie zachował, ale przewidywał nawet niszczeniu domów przy pomocy artylerii! Według Berga, drakońskiego prawa właściwie nie stosowano aż do dnia zamachu na namiestnika, do którego doszło niemal równo rok później. Generał Fiodor Berg został zaatakowany bombami rzuconymi z kamienicy przy Krakowskim Przedmieściu. Dom został otoczony przez wojsko oraz artylerię, która stanęła pod pomnikiem Kopernika. Ostatecznie dział nie użyto, aby jednak wypełnić przynajmniej po części zarządzenie, carscy dowódcy nakazali splądrowanie kamienicy i wyrzucenie z niej ruchomości. To wtedy z okna wyrzucono m.in. fortepian Chopina, który roztrzaskał się o bruk.

Zobacz także

22 VI 1864

To był największy powstańczy szpital w zaborze pruskim. „Jednocześnie mogło w nim przebywać ok. dwustu rannych i chorych, a jeśli…

21 VI 1864

„Ostatnie starcie zbrojne odnotowano na tym terenie 21 czerwca 1864 roku pod Ojcowem” – pisał Grzegorz Cwyl w artykule „II…

20 VI 1864

Faustyna Morzycka na patriotyzm została niejako skazana. Urodziła się w celi więzienia w Tambowie, w głębi Rosji, w drodze na…