Uciekł bez kożucha. Bitwa Zygmunta Padlewskiego pod Drążdżewem

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
11 III 1863

Jeśli wierzyć Nikołajowi Bergowi, rosyjskiemu dziennikarzowi i kronikarzowi powstania, bitwa rozpoczęła się przez przypadek. Po wielu dniach kluczenia i ucieczki Zygmunt Padlewski rozłożył się obozem w majątku należącym do ordynacji Krasińskich. „Dowiódł, jak nieudolnym i lichym był on partyzantem. Obóz pozostawiono bez pikiet i rozjazdów, w głównej kwaterze nie zachowano ani jednego z warunków, przestrzeganych w wojskach całego świata [...] – pisał Berg. – Nic więc dziwnego, że wysłany z Przasnysza podpułkownik Goriełow z kolumną, złożoną z dwóch kompanii piechoty, dwóch dział i 30 kozaków, mający polecenie wyszukania tylko oddziału, mógł napaść nań najzupełniej niespodzianie. Padlewski ledwie że umknął ze swymi sztabowcami, pozostawiając w domu Reicha wszystkie swe papiery i piękne futro”. Stanisław Zieliński w Bitwach i potyczkach 1863–1864, twierdzi jednak, że wojska rosyjskie musiały krążyć w okolicy i że Padlewskiego zaatakowano z dwóch stron. „Dwie kompanie piechoty z dwoma działami z nad Narwi i 4 kompanie piechoty z dwoma działami pod dowództwem Tolla, połączywszy się, zaczęły otaczać wieś i gotować się do napadu. Zaledwie Padlewski zdążył wydać rozporządzenia, gdy nagle na tyłach i na prawem skrzydle ukazała się trzecia kolumna Gołubiewa, z 2 kompanii piechoty złożona [...] manowcami przez szpiega prowadzona”. Obaj historycy powstania zgadzają się natomiast co do tego, że stoczono zacięty bój. Oddział powstańczy poniósł duże straty, jednak zdołał się wycofać do pobliskiego lasu „gdzie uszykowawszy się, oczekiwał napadu, który atoli już nie nastąpił”. W bitwie zginął adiutant Padlewskiego – Edward Rolski, 25-letni komisarz województwa płockiego. Mimo ucieczki sytuacja z dnia na dzień była coraz trudniejsza. „Położenie Padlewskiego było bardzo krytyczne. Stracił znaczną część ludzi nie tyle w zabitych i rannych, ile w rozproszonych, stracił kilkunastu oficerów, brakowało amunicyi i żywności, brakowało broni, duch w oddziale osłabł” – podsumowywał we wspomnieniach Józef Janowski, członek powstańczego rządu.

Zobacz także

1 VI 1864

„Walczyłem o niepodległość mojej Ojczyzny pod rozkazami i w oddziale pułkownika Chmieleńskiego. Dnia 1 października 1863 roku zostałem ciężko ranny…

31 V 1864

To był krótki i burzliwy mariaż. Józef Ignacy Kraszewski wspierał powstanie emigracyjnego pisma „Ojczyzna” od chwili pojawienia się pomysłu zapewne…

30 V 1864

To był równie niezwykły co nietrwały plany. „Taryba litewska ofiarowuje Jego Najjaśniejszej Wysokości Księciu Wilhelmowi V. Urach Graf w. Wirtembergia…