Traugutt porządkuje Galicję. Początek pracy Wydziału Rządu Narodowego

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
1 XII 1863

Romuald Traugutt energicznie zaprowadzał porządki nie tylko organizacji konspiracyjnej w Królestwie Polskim. „W chwili, gdy obejmował władzę, panował w Galicji chaos: lokalne organizacje białe i czerwone, władze narodowe wojskowe i cywilne, agenci Chmieleńskiego i Mierosławskiego zwalczali się i podkopywali wzajemnie pod okiem austriackiej policji i carskiego wywiadu” – pisał prof. Stefan Kieniewicz w książce Powstanie styczniowe. Obawiano się też powrotu Czerwonych do rządu. Traugutt został uznany przez większość środowisk za swojego – lub przynajmniej zaakceptowano go. Już 9 listopada wydano więc dekret powołujący Wydział Rządu Narodowego w zaborze austriackim. Ukonstytuował się 1 grudnia. „Rząd Narodowy, powołując do władzy obywateli miejscowych, głosowaniem prowincyi Rządowi wskazanych jako do kierownictwa spraw, wewnętrznych tej części Polski najwłaściwszych, odpowiedział wymaganiom politycznym wyjątkowego położenia ziem polskich, zabór austryacki stanowiących i złożył dowód wysokiego zaufania, jaki w bezwarunkowym patryotyzmie i dojrzałości politycznej mieszkańców tej ziemi pokłada” – napisano w jednym z pierwszych dokumentów wydanych przez wydział. „Po dokonaniu powyższych zmian przystąpiono natychmiast do organizacyi miast i miasteczek, do rozwiązania stowarzyszeń, które działały na swoję rękę ze szkodą publicznego porządku, siejąc niezadowolenie i nieufność do władz narodowych; zreorganizowano policyę i zaczęto wciągać duchowieństwo do prac narodowych. Jednem słowem, korzystając z nauki przeszłości, usunięto mnóstwo dawnych usterek i wysłano parę oddziałów (Niemiry, Dobrowolskiego), a w ogóle wprowadzono w administracyi większy ład, porządek i większe zaufanie” – pisał 30 lat po powstaniu płk Jan Stella-Sawicki „Struś”. Wydział zajmował się przerzutem małych grup ochotników oraz broni do Królestwa i jednocześnie starał się hamować ruchy próby wzniecenia powstania w Galicji. Traugutt nie planował rozszerzenia zrywu, nie wykluczał go jednak w przypadku rozpoczęcia wojny europejskiej.

 

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…