Rozbite koszary i cygara dla generała. Zdobycie Prużan

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie 2 min.
Autor: Łukasz Starowieyski
13 II 1863

Szybko pozbierał się Roman Rogiński wraz z oddziałem po ciężkiej przeprawie w Królowym Moście, podczas której stracił kilkunastu ludzi i większość taborów. Już następnego dnia jego niewielka partia licząca 85 osób (według Stanisław Zielińskiego, autora opracowania Bitwy i potyczki 1863–1964) zaopatrzył się miasteczku Szereszow w żywność i amunicję. Otrzymał też informację: „Dowiaduję się, że w Prażanach stoi załoga 250 ludzi, w koszarach murowanych, wśród miasta. Trzeba było dać znak życia i pomścić się za Królowy Most” – wspominał. Kilkanaście kilometrów dzielących obie miejscowości powstańcy przebyli na wózkach. „Był świt. Wpadamy do sennego jeszcze miasteczka, podjeżdżamy wprost do koszar. Ja na pierwszym wózku. Żołnierz na warcie. Stajemy, by nie strzelił i nie dał sygnału. Skoczyłem z wozu i za chwilę szyldwach leżał nieżywy. Padł od mego sztyletu. Wpadamy do koszar na korytarz. Tam leży półsenne żołdactwo. Strzały! Wszystko się poddaje. Wynoszą nam na wozy całą broń, amunicyę, a choć ich było dwa razy tyle, stają jak barany w pokorze. Idziemy do kasy. Tu zabieram całą gotowiznę – 12 tysięcy rubli... i najskrupulatniej kwituję kasyera, nie ruszając wszakże pieniędzy wdów i sierot, tamże złożonych”. Jeńcy zostali zwolnieni, a oddział opuścił Prużany ok. południa. Rogiński zatrzymał się w majątku oficera z powstania listopadowego. „Tu dowiaduję się, że Nostitz idzie za mną, że był w Prażanach [...]. Przybywa Hofmajster z pod Prażan [...] zesłaniec, bardzo szlachetny i prawy człowiek, kochający kraj obywatel. Przywozi pudełko cygar, a że ja nie byłem namiętnym palaczem przyszła mi niewinna myśl do głowy i napisałem do Nostitza list w te słowa: – Generale! Ponieważ, nie zastawszy mnie, będziesz się zapewne nudzić, pozostawiam Ci cygara, by Ci się czas krótszy wydał”. Rogiński postanawia ruszać w kierunku Wołynia. Część jego oddziału – ok. 40 powstańców spod Szamotuł – postanowiło jednak wrócić w rodzinne strony. W drodze powrotnej natknęli się oni na rosyjską kolumnę. W krótkiej bitwie pod Rzeczycą zginęło jedenastu, czternastu dostało się do niewoli.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…