Płonąca stodoła, Rosjanie nie dają pardonu. Bitwa pod Unieckiem

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
28 I 1863

To był być może pierwszy bestialski akt carskich żołnierzy w czasie powstania. Dowódca rosyjskiego oddziału płk Józef Sierzputowski od dłuższego już czasu tropił powstańczy oddział. Udało mu się otoczyć go w Uniecku, wsi położonej w powiecie płońskim. „Rozdzieliwszy kozaków na prawo i lewo, otoczył wieś, a piechota z częścią kozaków uderzyła od czoła – opisywał starcie w Bitwach i potyczkach 1863–1864 Stanisław Zieliński. – Powstańcy zamknęli się w dwóch wielkich domach i uparcie bronili się z nielicznych strzelb, jakie posiadali. Kilkakrotnie z wielką odwagą, z kosynierami na czele, wypadali z domów, usiłując przedrzeć się, lecz przyjmowani gęstym ogniem karabinowym, za każdym razem zmuszeni byli cofać się”. Powstańcy musieli się poddać, gdy najpierw zapaliła się stodoła, a później ogień przeskoczył na domy obrońców. To właśnie wówczas, jak pisze Zieliński, „Moskale zaś pod pozorem, iż jeden z poddających się rzekomo miał strzelić do Sierzputowskiego, rzucili się na bezbronnych, poczęli mordować i dobijać rannych”. Siedemdziesięciu pięciu innych powstańców, w tym dowódca Kazimierz Wolski, zostało wziętych do niewoli. Wolski był weteranem wojny o zjednoczenie Włoch, gdzie dosłużył się stopnia kapitana. Podczas próby powrotu do Polski został aresztowany przez władze carskie w Odessie i odesłany do warszawskiej Cytadeli. Carskie władze najwyraźniej nie znalazły wówczas dowodów na jego wywrotową działalność, bo Wolski został szybko wypuszczony i mógł przystąpić do powstania. Tym razem trafił do twierdzy Modlin, gdzie na początku lutego został skazany na śmierć i rozstrzelany. W tym samym dniu co w Uniecku doszło też do potyczki w miejscowości Słomino, też przegranej przez powstańców. Według Zielińskiego obie porażki zdecydowały o tym, że Zygmunt Padlewski, naczelnik wojenny województwa płockiego, ostatecznie odstąpił od planu ponownego uderzenia na Płock. Zdobycie tego miasta miało być głównym celem insurgentów w pierwszych dniach powstania. Właśnie tam miał się ujawnić Tymczasowy Rząd.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…