Pierwsze strzały. Nieudany atak na Płock

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
23 I 1863

Płock miał być najważniejszy. Po zdobyciu miasta miał do niego przybyć rząd powstańczy i ujawnić się. Plan był wykonalny, przyznawał to nawet rosyjski historyk powstania Nikołaj Berg: „Było by to nawet możliwe, gdyby w oddziałach zebranych w okolicach Płocka, a o których władze rządowe nic nie wiedziały, panował jakikolwiek ład i porządek, i gdyby one potrafiły działać wspólnie”. W mieście stacjonował stosunkowo niewielki garnizon liczący ok. czterystu żołnierzy, dodatkowo dowódca na wieść o zbierających się „dzieciach warszawskich” – jak nazywał uciekinierów przed branką – sporo sił rozesłał na zwiady. „W ten sposób pozostała w Płocku sotnia kozaków, jedna kompania piechoty liniowej i inwalidzi. Wysłane kolumny błądziły od wsi do wsi, od miasteczka do miasteczka, na próżno szukając powstańców” – pisał Berg. 22 stycznia jeden z tych oddziałów stoczył bitwę we wsi Ciołkowo, pierwsze opisane starcia zrywu. Doszło do walki wręcz, w której Polacy zabili ponad czterdziestu Rosjan, w tym dowódcę ciosem siekierą w głowę. Atak na Płock był jednak nieudany, choć w sumie wokół miasta zgromadziło się ok. tysiąc powstańców. Siły konspiratorów zostały osłabione przez wcześniejsze prewencyjne aresztowania. Około północy na miasto uderzył dowódca województwa płockiego Konrad Błaszczyński „Bończa” na czele osiemdziesięciu ludzi. Ruszyli też powstańcy z mieście. Źle przygotowany atak na koszary załamał się pod ogniem przeciwnika, podobnie jak natarcie na stanowisko weteranów. Powstańcy rozbiegli się, następnego dnia wielu zostało aresztowanych. Do walki o Płock nie włączył się Zygmunt Padlewski, przewidywany na wodza całego powstania. Nie ma pewności, z jakiego powodu. Nie doszły też do skutku uderzenia na mniejsze miasta: Maków, Przasnysz i Lipno. Atak na Płońsk, do którego doszło dzień później, zostało odparte.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…