Pierwsza ofiara „Wieszatiela”. Rozstrzelanie księdza Stanisława Iszory

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
3 VI 1863

„Pragnąc dowieść Polakom, że rząd ich się nie obawia, zająłem się niezwłocznie rozpatrzeniem wyroków na ważniejszych przestępców […]. Zacząłem od księży jako głównych działaczy buntu; w ciągu tygodnia rozstrzelano dwóch księży” – pisał Nikołaj Murawjow w pamiętnikach. Nowy generał-gubernator przybył do Wilna ledwie kilka dni wcześniej. Cesarz mianował znanego z brutalności generała, by zdusić powstanie na Litwie. „Wieszatiel”, bo tak go w Polsce nazywano, rozpoczął od rewizji wyroku na księdzu Iszorze. Jedyną winą 25-letniego wikarego z parafii Żołudek w powiecie lidzkim było odczytanie w lutym z ambony Manifestu Narodowego wydanego przez władze powstańcze. Proboszcz, świadomy zagrożenia, nakazał mu ukrycie się, sam jednak został aresztowany na skutek donosów kilku parafian. W tej sytuacji Iszora postanowił oddać się w ręce policji w zamian za wolność dla proboszcza. W pierwszym procesie duchowny najprawdopodobniej został skazany na pięć lat katorgi. „Wieszatiel” wniósł jednak rewizję, a wyrok zmieniono na karę śmierci. „Kiedy ksiądz Stanisław Iszora stanął obok słupa, odczytano mu pośród grobowej ciszy wyrok śmierci, skazujący go na rozstrzelanie. – Bogu dzięki! – rzekł śmiało – a wam przebaczam z całego serca – przeżegnał się, potem z uśmiechem lud cały ręką pożegnał, a potem zawołał głośno na obok stojących oprawców: – W imię Boże! Jestem gotów!” – pisał ks. Władysław Czencz w relacji Pierwsza ofiara Murawiewa. Zwłoki ks. Iszory zakopano w miejscu stracenia, w nocy jednak mieszkańcy Wilna przenieśli ciało na Górę Zamkową. Niewiele później stracony został kolejny ksiądz – Rajmund Ziemacki. W pierwszym miesiącu swoich krwawych rządów Murawjow podpisał 18 wyroków śmierci. W sumie w czasie jego rządów powieszono lub rozstrzelano niemal 200 osób.

Zobacz także

19 IV 1864

Po kolejnych przegranych przez oddziały powstańcze bitwach rosyjska pętla zaciskała się coraz mocniej wokół dowódcy II korpusu krakowskiego. Gen. Hauke…

18 IV 1864

Atak wojsk pruskich rozpoczął się o 2 w nocy. Dwie godziny później Prusacy rozpoczęli bombardowanie duńskich umocnionych pozycji. O 10…

17 IV 1864

„Czy organizację na Litwie rozwiązać, czy podtrzymać nadal takową?” - dramatycznie pytał „Rawicz” znany tylko pod pseudonimem członek litewskich władz…