Ostatnie bitwy przyszłego dyktatora. Chory Romuald Traugutt rozpuszcza oddział

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
12 VII 1863

Romuald Traugutt bił się w powstaniu od maja, z różnym skutkiem. Były pułkownik wojsk carskich dołączył do insurekcji późno, później nawet niż większość Białych. Pierwszą bitwę stoczył 17 maja pod Horkami, gdzie rozbił wciągniętych w pułapkę Rosjan. Później głównie wymykał się oddziałom moskiewskim. „Moskale pospieszali trop w trop za oddziałkiem; była to druga kolumna wysłana przeciw Trauguttowi, dowodzona przez majora Semiganowskiego. I tym razem nieprzyjaciel zjawił się nagle naprowadzony przez chłopów od lasu, nie zaś od drogi. Strzały nieprzyjacielskie rozległy się między odpoczywającymi, mierzone o 30 kroków. Oddział zerwał się i prowadzony przez Traugutta poszedł w las” – tak starcie pod Kołodnem w powiecie pińskim opisuje Stanisław Zieliński w Bitwach i potyczkach 1863–1864. Sytuacja powtórzyła się dzień później. „Stanął Traugutt tuż pod Kołodnem o półgodziny od dworu. Tutaj znowu napadł major Semiganowski na wypoczywających. Rzucono się do ucieczki w różne strony” – opisuje. Po dwumiesięcznej kampanii Traugutt był w bardzo złym stanie fizycznym. „Pułkownika Traugutta, zupełnie wyczerpanego głodem i marszami, wzięli towarzysze pod ręce i wyprowadzili z placu boju” – dodaje Zieliński. Choć pod naporem nieprzyjaciela oddział się rozproszył, już wieczorem wszyscy byli razem. Traugutt, „chorobą złożony”, nie był już jednak w stanie dalej prowadzić oddziału i rozwiązał go. Sam po krótkim odpoczynku w dworze Elizy Orzeszkowej udał się do Warszawy i zgłosił po nowe rozkazy od Rządu Narodowego. Ten najpierw wysłał go z misją dyplomatyczną do Francji. W październiku Traugutt został dyktatorem powstania. Władze carskie aresztowały go w kwietniu 1864 roku i skazały na śmierć przez powieszenie. 5 sierpnia egzekucja została wykonana.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…