Ostatni taki dowódca powstania. General Hauke-Bosak wkracza do Królestwa

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
19 X 1863

Do dziś nie ma pewności, dlaczego Rząd Narodowy tak długo wahał się, czy skorzystać z usług doświadczonego pułkownika wojsk carskich. Biograf Józefa Haukego-Bosaka twierdzi, że powodem były m.in. nierealnymi plany prowadzenia walk powstańczych – pułkownik miał proponować budowę twierdz w Górach Świętokrzyskich. Przełom nastąpił pod koniec września po naradzie w Krakowie, w której wziął też udział Romuald Traugutt. Najważniejszym postanowieniem było przeprowadzenie nowej, dużej operacji partyzanckiej w województwie lubelskim. Miała ona doprowadzić to stworzenia tam bazy armii powstańczej. Operacja nie doszła do skutku, ale Hauke, po otrzymaniu nominacji na generała i przybraniu pseudonimu Bosak, ruszył do województwa sandomierskiego. „Zbliżył się wreszcie i październik. Wszystkie istniejące jeszcze oddziały w województwach krakowskiem i Sandomierskiem otrzymały do rządu narodowego rozkazy, by na dzień 18-go października zebrały się w lasach pod Dzierzgowem” – pisał Nikołaj Berg, rosyjski kronikarz powstania. To właśnie tam na spotkanie z powstańczymi partiami przybył gen. Hauke, „odbył przegląd zebranych sił zbrojnych i miał do żołnierzy gorącą przemowę, w której przypomniał wszystkie stoczone ważniejsze bitwy, zapewniał o interwencyi zagranicznej, mówił o kongresie... Żołnierze nie rozumieli dobrze o co chodzi, oficerowie zaś uśmiechali się tylko. Wszystkich przemogła ciekawość, z jaką, słysząc te górnolotne frazesy, spoglądali na generała jak na coś dziwnego i nieoczekiwanego, jak na zjawisko nie z tego świata” – pisał Berg. Według rosyjskiego kronikarza gen. „Bosak” stoczył pierwszą bitwę już 21 października, inni przypisują dowództwo Chmieleńskiemu, który od lipca dowodził dużym oddziałem. Na pewno w stworzonym przez gen. „Bosaka” jednolitym korpusie powstańczym Chmieleński objął funkcję szefa sztabu. Hauke walczył w powstaniu do kwietnia 1864 roku.

 

Na zdjęciu generał Józef Hauke-Bosak, fot. polona.pl/wolna domena

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…