Nowe porządki w Warszawie. Dyktator Romuald Traugutt rozwiązuje Organizację Miejską

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
12 XI 1863

„Rząd Narodowy widział się spowodowanym przedsięwziąć reorganizację w administracji m. stoł. Warszawy i kraju całego” – lakonicznie zapisano w ulotce opublikowanej przez konspiracyjne władze powstania. „W parę tygodni po objęciu władzy Traugutt polecił rozwiązać organizację miasta Warszawy, a następnie odtworzyć ją ponownie, z części tylko dawnych elementów” – pisał prof. Stefan Kieniewicz w monografii Powstania Styczniowego. Od początku zrywu organizacja ta miała ogromne wpływy, za czasów rządu Karola Majewskiego stała się też bardzo liczna – liczyła kilka tysięcy członków. „W kadrze tej mnożyły się zapewne szczerby, należał ją zredukować nie tylko ze względów bezpieczeństwa, ale i dlatego by pozbyć się niepewnych elementów” – dodaje prof. Kieniewicz. Józef Janowski, członek Rządu Narodowego i współpracownik Romualda Traugutta, dodaje, że OM cierpiała na braki zarówno kadrowe, jak i organizacyjne. „Luki też coraz się powiększały, bo nie zawsze można je było odpowiednimi ludźmi wypełnić. Zaczęły się też objawiać wypadki zdrady. Z tych wszystkich powodów organizacja warszawska wymagała nie tylko wypełnienia braków, ale reorganizacji, ścieśnienia, skupienia. Obecny naczelnik miasta Pepłowski, człowiek bardzo uczciwy, ale za słaby, za mało energiczny, a jako powołany na to stanowisko przez rząd wrześniowy, nosił zawsze na sobie znamię owych rządów. Nie pamiętam, czy on się sam usunął, czy też został usunięty” – pisał we wspomnieniach Janowski. Na początku grudnia dyktator Romuald Traugutt zdecydował się powołać na to ważne stanowisko Aleksandra Waszkowskiego, wsławionego przeprowadzeniem dwóch śmiałych akcji: kradzieży map sztabowych oraz zaboru Kasy Głównej Królestwa Polskiego. „Był to człowiek odważny, lojalny, cokolwiek próżny, ale bez politycznych ambicji – okazało się, że Traugutt może na nim polegać. Nowa organizacja, na której czele stanął, była czysto inteligencka, gdzie chodzi o władzę, przeszło w połowie inteligencka na niższych stanowiskach” – dodaje Kieniewicz.

 

 

 

 

Zobacz także

1 VI 1864

„Walczyłem o niepodległość mojej Ojczyzny pod rozkazami i w oddziale pułkownika Chmieleńskiego. Dnia 1 października 1863 roku zostałem ciężko ranny…

31 V 1864

To był krótki i burzliwy mariaż. Józef Ignacy Kraszewski wspierał powstanie emigracyjnego pisma „Ojczyzna” od chwili pojawienia się pomysłu zapewne…

30 V 1864

To był równie niezwykły co nietrwały plany. „Taryba litewska ofiarowuje Jego Najjaśniejszej Wysokości Księciu Wilhelmowi V. Urach Graf w. Wirtembergia…