Głos wołającego na puszczy. Odezwa Traugutta do rządów i ludów Europy

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
18 III 1864

Pewnie wiedział Romuald Traugutt, że słowa te nie znajdą wielkiego posłuchu w Europie. „Przyciśnieni całą potęgą zaprzysięgłych wrogów naszych, odzywamy się do Was, Ludy i Rządy Europy, a odzywamy się nie głosem błagalnym i żebraczym, ale słowami przypominającym i wam wspólność celów i wspólność obowiązków naszych. Nie przystoi jęczeć i błagać temu, kto występuje w imię obrażonych i podeptanych najświętszych praw ludzkości, kto z niezachwianą wiarą w Najwyższą Sprawiedliwość, bezbronny prawie przeszło od roku walczy z rozwścieklonym wrogiem, nie zważając na liczbę i siłę zbrojnych band jego, ale na świętość swej sprawy i bronionych przez siebie zasad” – pisał w odezwie. Dyktator powstania zdawał sobie zapewne sprawę, że upadek powstania jest bliski. W Warszawie od kilkunastu dni niemal codziennie dochodziło do aresztowań członków Rządu Narodowego, w kraju walczyło coraz mniej oddziałów, upadły też ostatecznie nadzieję na interwencje mocarstw zachodnich. „Traugutt także wyśpiewał ostatni swój tren łabędzi. Dnia 18 marca 1864 roku wydał i ogłosił ‘Odezwę Polaków do Europy’, i oczekiwał, kiedy go zaaresztują” – pisał Mikołaj Berg, rosyjski dziennikarz i kronikarz zrywu. Odezwa była więc zapewne czymś w rodzaju testamentu wodza zrywu. „Polska istnieć będzie, bo istnienie jej dla postępu ludzkości nie tylko jest potrzebnym, ale i koniecznym; czas zmiłowania Bożego nad nią, jak mocno ufamy, już niedaleki, a ci, którzy teraz pod przemocą jęczą, tylko razem z Polską trzymając się, swobodę swą odzyskać mogą. Każdy zaś, kto rękę nam poda, wesprze słuszność i prawo przeciw gwałtowi i bezprawiu, stanie po stronie prawdziwej wolności w walce przeciw despotyzmowi i anarchii” – dodawał. Traugutt został aresztowany w nocy z 10 na 11 kwietnia. Sąd skazał go na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano na stokach Cytadeli 5 sierpnia 1864 r.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…