Fałszywy alarm. Powstańczy oddział podchodzi pod Iłżę

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Łukasz Starowieyski
20 VIII 1863

Podpułkownik Władysław Eminowicz mylił tropy, jak mógł. W połowie sierpnia otrzymał on rozkaz Rządu Narodowego nakazujący powrót w Sandomierskie. „Wyruszyli z Jaszczowa i pospiesznymi marszami przez Piaski, Ossowę, Bychawę udali się do Kazimierza, zbałamuciwszy moskali ruchami jazdy swej, że idą na Puławy” – opisywał Stanisław Zieliński w Bitwach i potyczkach 1863–1864. Udało mu się przekroczyć Wisłę. Podobny mylący pogoń manewr Eminowicz postanowił wykonać w Iłży. „Dowiedziawszy się 20., iż moskale ciągną od Opatowa, i że w Iłży są 3 roty piechoty i szwadron dragonów [...] ruszył Eminowicz do Iłży. [...] nie chcąc czekać, aż moskalom przyjdą posiłki, wysłał Eminowicz jazdę, która zaalarmowała załogę od strony Krzyżanowic”. Tym razem się nie udało, bo jazda nieopatrznie podjechała pod oddziały piechoty, „przez co moskale siły oddziałów i kierunek marszu odkryli”. Rosjanie niezwłocznie ruszyli za powstańcami i dzień później doszło do bitwy pod wsią Kowale. Widząc nadciągającego przeciwnika, Eminowicz uszykował swoich ludzi. „Atak udał się zupełnie: rozwinięte w ten sposób oddziały równocześnie ze wszystkich stron uderzyły na nieprzyjaciela na wszystkich punktach. Makarski pierwszy wpadł na powrót do wsi i bagnetem z niej wypędził moskali. Łuna palących się domostw przyświecała walczącym. Wyparci ze wsi, uchodzili moskale, ścigani ku Radomiowi” – pisał Zieliński. Zginęło piętnastu powstańców. Rosjanie, jak dodaje autor, ciał zabitych spalili, a rannych wywieźli na siedemnastu wozach.

Eminowicz nie próżnował, jeszcze tej samej nocy wysłał podjazd w stronę Radomia, by postawić na nogi tamtejszą załogę. Jak dodaje Zieliński, na cmentarzu w pobliżu miasta stoczona została kolejna potyczka, w której Rosjanie mieli stracić jedenastu ludzi. 23 sierpnia powstańczy dowódca stoczył kolejną bitwę. Pod Wirem poniósł klęskę i z tego powodu został postawiony przed sądem wojennym i zdegradowany. Stopień podpułkownika przywrócono mu na początku 1864 roku. Niedługo później zmarł od ran otrzymanych w bitwie pod Opatowem.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…