Austria rozbija struktury powstańcze. Aresztowanie naczelnika Krakowa

Podziel się w social media!

Przeczytanie tego artykułu zajmie 2 min.
Autor: Łukasz Starowieyski
3 III 1864

Był jednym z ważniejszych konspiratorów w Krakowie i jedną z pierwszych ofiar wprowadzonego kilka dni wcześniej stanu oblężenia. Adolf Aleksandrowicz, krakowski aptekarz, był powstańczym weteranem. Brał udział już w zrywie krakowskim w 1846 r., a dwa lata później w wydarzeniach związanych z Wiosną Ludów. W pierwszych miesiącach powstania styczniowego wszedł do Ławy Głównej Krakowskiej, tajnego organu Rady Naczelnej Galicyjskiej. Zebrania odbywały się w pomieszczeniu za jego apteką. Aleksandrowicz został mianowany pełnomocnikiem Rządu Narodowego. Miał odpowiadać za zaopatrzenie nowo powstających oddziałów. Nie wszystko zawsze udało mu się zapiąć na ostatni guzik o czym przekonał się szykujący oddział major Karol Kalita, „Rębajło”. „Dostawy uniformów miał być już również przeprowadzone, a mundury pozostać na składach u dostawców żydowskich. W tej ostatniej sprawie polecono mi zwrócić się do aptekarza Aleksandrowicza, któremu ten referat był poruczony” – pisał. Uszyte mundury okazały się wadliwe. „Przypatrzcie się Panowie tym ubraniom! - grzmiał Rębajło - Materjał najlichszejszego gatunku, w parę tygodni włóczenia się po lasach rozlezie się na strzępy. Czy jest jednak który z panów, który zdołałby się przyodziać w ten mundur? Rozmiary jego wskazują, że był on sporządzony na młodych chłopaków”. Aleksandrowicz pytany, czy wie „o oszustwie”, odpowiedział, że „owe ubrania nie zostały jeszcze przez komisję odebrane” i dodał, że „mundurów jest pod dostatkiem na innych składach”. Aleksandrowicz cieszył się jednak dużym zaufaniem Rządu Narodowego, skoro w lecie został naczelnikiem miasta Krakowa. Do jego obowiązków, poza pomocą w organizacji nowych oddziałów, było utrzymanie porządku w mieście, a także nie dopuszczenie do zbytniej radykalizacji nastrojów. Nie tylko on był zaangażowany w kwestie powstańcze. Jego żona należała do Komitetu Niewiast Polskich – i organizowała pomoc szpitalną dla powstańców, a także wspierała inwalidów i rodziny poległych. Syn zaś walczył w powstaniu. Aleksandrowicz aresztowany został wraz z żoną. Najpierw spędził 10 miesięcy w więzieniu na Wawelu, a później rok w twierdzy w Ołomuńcu. Po powrocie osiadł w Krakowie, nadal prowadząc aptekę. Należał też do Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, zajmował się m.in. badaniem źródeł mineralnych w Szczawnicy, Krynicy i Rabce. Zmarł w 1875 r.

Zobacz także

19 VII 1864

Był jednym z najbardziej poszukiwanych przez carskie władze powstańczych kapelanów. Szukający go żołnierze przeprowadzili ponad 20 rewizji klasztoru w Lądzie,…

19 VII 1864

To była czysta formalność. Audytoriat Polowy przesłał akt oskarżenia do Sądu Polowego ledwie jeden dzień wcześniej. „Posiadając już pewne wiadomości…

17 VII 1864

Już po raz trzeci aresztują carskie władze księdza Wiktora Bajkowskiego w czasie trwania zrywu. Pierwszy raz zatrzymują go 9 listopada,…