Grochowiska – 18 III 1863 – (woj. krakowskie)

Przeczytanie tego artykułu zajmie < 1 minutę
Autor: Stanisław Zieliński

Nazajutrz po bitwie pod Chrobrzem, Marian Langiewicz, w pościgu za Rosjanami, dogonił ich za Buskiem, lecz ścigane i rozbite oddziały Ksawerego Czengerego i Aleksandra Zwierowa wzmocnione już, były nowym wojskiem, przybyłem z Pińczowa i Chmielnika.

Skoro przednie straże powstańcze zaczęły się wysuwać z lesistej pozycji Grochowisk, przyjęte zostały ogniem kartaczowym i karabinowym z czterech dział i licznej rosyjskiej piechoty, razem około 5.000 ludzi wynoszącej i ustawionej w szyku bojowym. Żuawi Śmierci i strzelcy, to rozsypani, to uszykowani po laskach, odpowiadali rzęsistym ogniem, silnie i widocznie przerzedzając rosyjskie szeregi.

Następnie prowadzeni przez dyktatora, po kilku natarciach z bagnetem w ręku, spędzili z pozycji przeważające siły rosyjskie i zmusili do zupełnej ucieczki ku Pińczowowi. Gdy ten atak odpierano od północy, żuawi i strzelcy pułkownika Dionizego Czachowskiego, z kosynierami, dowodzonymi przez majora Stefana Noskowskiego odparli inny oddział rosyjski, ze Stopnicy idący, rozbili go w zupełności. Jednakże ścigając go, odcięli się od reszty.

W tej bitwie zabito i raniono Rosjanom przeszło 400 ludzi, wzięto do niewoli kilkunastu oficerów, w tym podpułkownika i majora oraz kilkudziesięciu żołnierzy, zdobyto znaczną ilość broni, amunicji i tornistrów. Rozbitki rosyjskie porzucając swoich rannych na placu boju, pierzchały po kilku lub kilkunastu w największym nieładzie ku Stopnicy.

Pod Grochowiskami odznaczyli się między innymi szczególną walecznością kosynierzy, Stefan Noskowski i porucznik Emil, ciężko ranny, oraz pułkownik żuawów Franciszek Rochebrune. Wojsko polskie na pobojowisku odpocząwszy, zanocowało o kilometr dalej pod Wełczem. Pod Grochowiskami i pod Chrobrzem stracili powstańcy razem około 300 ludzi w poległych i rannych.

Następnego dnia po naradzie wojennej we Wełczu opuścił Marian Langiewicz obóz w towarzystwie Władysława Bentkowskiego, Antoniego Jeziorańskiego, Aleksandra Waligórskiego, Tomasza Winnickiego, pułkownika Piotra Ulatowskiego i Władysława Borzysławskiego, Henryki Pustowójtówny, z eskortą ułanów, razem około 40 koni. Zdawszy dowództwo oddziału Józefowi Śmiechowskiemu, którego mianował generałem, ruszył do zaboru austriackiego, gdzie dostał się do niewoli austriackiej.

Podziel się w social media!

Metryka bitwy

Data: 18 III 1863
Lokalizacja: Grochowiska
Terytorium: Królestwo Polskie
Wynik: Zwycięstwo Polaków

Strony konfliktu

Powstańcy Styczniowi

Dowódcy:

 

Zaangażowane siły:

Imperium Rosyjskie

Dowódcy:

 

Zaangażowane siły:

Mapa bitew